Afrika’nın birçok bölgesinde eğitim, sadece bir sınıfa girip ders dinlemek değil; imkansızlıklar, coğrafi zorluklar ve yoksullukla verilen büyük bir mücadele anlamını taşır. İnsaneli Uluslararası İnsani Yardım Derneği olarak sahada gözlemlediğimiz gerçekler ışığında, Afrika’daki eğitim yetersizliklerini ve bu durumun toplumsal yansımalarını şu başlıklarla ele alabiliriz:
1. Fiziki Altyapı ve Okul Eksikliği
Afrika’nın kırsal kesimlerinde çocukların önündeki en büyük engel, fiziksel olarak bir okulun var olmamasıdır. Mevcut okulların birçoğu ise çatısı akan, duvarları yıkık, sıra ve masadan yoksun binalardır. Çocuklar çoğu zaman kavurucu güneşin altında, ağaç gölgelerinde veya kumların üzerinde ders işlemek zorunda kalmaktadır. Elektriğin olmadığı köylerde, güneş battıktan sonra eğitim tamamen durmaktadır.
2. Materyal ve Kaynak Yetersizliği
Birçok çocuk için bir kurşun kalem veya boş bir defter, ulaşılması zor bir lükstür. Bir sınıfta 50-60 öğrencinin tek bir ders kitabını paylaşmaya çalıştığı, öğretmenlerin tebeşir bulmakta zorlandığı bir tabloda, nitelikli bir eğitimden söz etmek oldukça güçtür. Materyal eksikliği, çocukların öğrenme hızını ve motivasyonunu doğrudan düşürmektedir.
3. Eğitimci Yetersizliği ve Formasyon Sorunu
Bölgedeki okullarda görev yapacak nitelikli öğretmen sayısı, öğrenci nüfusuna oranla çok düşüktür. Zorlu yaşam koşulları ve düşük maaşlar nedeniyle birçok öğretmen şehirlere göç etmekte, kırsaldaki çocuklar ise pedagojik formasyonu olmayan gönüllüler veya yetersiz kadrolarla eğitim hayatına tutunmaya çalışmaktadır.
4. Beslenme ve Sağlık Sorunlarının Eğitime Etkisi
Açlık ve yetersiz beslenme, Afrika’daki çocukların bilişsel gelişimini olumsuz etkileyen temel unsurlardır. Karnı aç olan, temiz suya erişemediği için salgın hastalıklarla boğuşan bir çocuğun derslerine odaklanması beklenemez. Okullarda sunulacak tek bir öğün sıcak yemek, çocukların okula devamlılığını sağlayan en büyük teşviktir.
5. Sosyo-Ekonomik Engeller ve Çocuk İşçiliği
Yoksulluk, aileleri çocuklarını okula göndermek yerine tarlada veya ev işlerinde çalıştırmaya itmektedir. Özellikle kız çocukları, su taşımak veya kardeşlerine bakmak gibi görevler nedeniyle eğitim hayatından çok erken yaşta koparılmaktadır. Eğitim, kısa vadede karın doyurmadığı için aileler nezdinde "ertelenmiş bir ihtiyaç" olarak görülmektedir.
6. İnsaneli Derneği’nin Çözüm Vizyonu
Bizler İnsaneli olarak, eğitimin sadece bir yardım değil, o coğrafyanın kaderini değiştirecek bir kurtuluş reçetesi olduğuna inanıyoruz. Bu kapsamda:
- Kalıcı eserler kapsamında okul ve medreseler inşa ediyor,
- Öğrencilere kırtasiye ve burs desteği sağlıyor,
- Hafızlık ve ilim talebelerinin tüm barınma/beslenme ihtiyaçlarını üstleniyoruz.
Sonuç olarak; Afrika’da eğitimdeki her eksiklik, bir çocuğun hayallerinin çalınması demektir. Oraya gönderilen her kalem, açılan her sınıf; cehaletin ve yoksulluğun karanlığına sıkılmış bir kurşundur.
Ahmet TAŞ
İnsaneli Derneği Genel Sekreteri